Dbanie o wzrok najmłodszych dzieci jest niezwykle ważne, ponieważ prawidłowe widzenie ma kluczowe znaczenie dla rozwoju poznawczego, nauki i codziennego funkcjonowania. Wczesne wykrycie ewentualnych problemów ze wzrokiem pozwala na szybkie podjęcie odpowiednich działań i zapewnienie dzieciom komfortu widzenia na przyszłość. W tym artykule opiszemy, jak wygląda podstawowe badanie wzroku u maluchów, zwracając szczególną uwagę na metody stosowane przez specjalistów, takie jak test Hirschberga, ocena ruchomości gałek ocznych czy badanie ostrości wzroku.
Dlaczego warto badać wzrok u małych dzieci?
Dzieci rodzą się z jeszcze niedoskonałym układem wzrokowym. W pierwszych miesiącach życia ich oczy i mózg muszą nauczyć się współpracować. Niestety, niektóre wady czy schorzenia mogą rozwijać się bezobjawowo, aż do momentu, gdy zaczynają przeszkadzać w codziennym funkcjonowaniu. Dlatego tak ważne jest regularne kontrolowanie wzroku, najlepiej już od najmłodszych lat.
Jak wygląda badanie wzroku u najmłodszych dzieci?
Badanie wzroku u dzieci, które nie potrafią jeszcze mówić lub nie rozumieją poleceń, wymaga specjalistycznej wiedzy i odpowiednich metod. Oto najważniejsze elementy takiego badania:

1. Test Hirschberga – ustawienie oczu i wykluczenie zeza pozornego
   Pierwszym krokiem jest sprawdzenie, czy oczy dziecka są prawidłowo ustawione. Test Hirschberga polega na tym, że świeci się światełkiem w oczy małego pacjenta. Badanie te jest bezbolesne, wymaga jedynie niewielkiego skupienia pacjenta na źródle światła.
2. Ocena ruchomości gałek ocznych oraz badanie testem naprzemiennego zasłaniania Kolejny etap to sprawdzenie, czy gałki oczne dziecka poruszają się bez ograniczeń we wszystkich kierunkach. Specjalista porusza przedmiotem lub specjalnym przyrządem, patrząc czy oczy podążają za ruchem. To ważne, bo ograniczona ruchomość może wskazywać na różne schorzenia oczu. Badanie naprzemiennego zasłaniania określa nam czy nie występuje zez ukryty. Polega na naprzemiennym zakrywaniu i odkrywaniu najpierw jednego, a potem drugiego oka i obserwowaniu ewentualnego ruchu gałki ocznej oka odsłoniętego lub odsłanianego.
3. Odruch konwergencji
   Prawidłowe funkcjonowanie układu wzrokowego obejmuje także odruch konwergencji – zdolność oczu do skupienia się na bliskim przedmiocie. Specjalista zbliża do oczu dziecka mały obiekt i ocenia, czy oczy odpowiednio się ustawiają ( czy występuje ruch zbieżny do nosa).
4. Badanie ostrości wzroku – testy paletkami Lea lub kartami Tellera
   By zbadać ostrość wzroku najmłodszych dzieci, które nie potrafią jeszcze czytać, stosuje się specjalne paletki lub karty. Paletki Lea zadrukowane są obustronnie biało czarnymi paskami. Specjalista ruszając przed oczami pacjenta paletkami ocenia, jak dziecko reaguje na bodźce. Jest to tak zwana metoda preferowanego spojrzenia – Karty Tellera działają na podobnej zasadzie, obserwując dziecko przez niewielki otwór w kartach oceniamy gdzie skupia się jego uwaga.
5. Ocena przedniego i tylnego odcinka oka oraz dna oka
   Podczas badania lekarz ocenia zarówno przednią jak i tylną część oka za pomocą lampy szczelinowej lub wziernika. Odpowiednia ocena tych struktur pozwala wykryć choroby takie jak zaćma, jaskra czy zmiany na siatkówce.
6. Ocena wady wzroku po porażeniu akomodacji Podanie kropli podczas badania okulistycznego ma na celu dokładne zmierzenie refrakcji, czyli ocenę rodzaju i stopnia wady wzroku. Krople te czasowo porażające akomodację oka – mechanizm, który pozwala na ostre widzenie na różne odległości. Oczy potrafią częściowo „ukrywać” wadę wzroku, co może prowadzić do błędnych wyników przy badaniu bez kropli.
   Podsumowanie
   Badanie wzroku u najmłodszych dzieci pozwala na wykrycie ewentualnych schorzeń na wczesnym etapie. Coroczne kontrole, nawet jeśli dziecko nie zgłasza żadnych problemów, są kluczem do zapewnienia mu zdrowego i komfortowego widzenia. Warto pamiętać, że wczesna diagnoza i odpowiednie leczenie mogą zapobiec poważniejszym problemom w przyszłości, a także wspierać prawidłowy rozwój dziecka.